‘Herken je dat ook?’ vroeg ze.

Ze had net uitgelegd hoeveel werk ze nog moest verrichten om alle kasten uit te pluizen na het overlijden van mijn oom.

Ik staarde haar voor een aantal seconden aan.

Intussen zag ik het gezicht van die knikkende jongen weer voor mijn ogen. Zijn bevestiging was zonder enige aarzeling een spontane reactie geweest op een opmerking die ik had gemaakt.

‘Ik bezit weinig spullen!’

Het was hem opgevallen.

Er viel een aparte lichte stilte, omdat ik diep zat te graven in een bodemloze put om ergens een ja tevoorschijn te toveren. Ik moest het nog wel weten van vroeger.

Lang geleden.

Ze leek heel serieus.

‘Nee’, zei ik serieus terug tegen mijn tante, ‘dat heb ik eerlijk gezegd niet.’  Terwijl ik in de verte een lichte verbazing bespeurde bleef ze mij stil aankijken.

‘Ik heb niet zoveel spullen. Ik ben behoorlijk minimalistisch ingesteld’, hoorde ik mijzelf minstens net zo verbaasd zeggen. ‘Mijn kast opruimen, ondanks de troep die we met ons drieën maken, duurt tegenwoordig hooguit tien minuten.’

En zelfs dat is mij te lang, dacht ik bij mijzelf.

Het kan soms jaren duren om een bepaald punt te bereiken en wanneer je er dan bent aangekomen, heb je het niet eens in de gaten. In de afgelopen maand waren dit twee kortstondige momenten die ooit een verre droom hadden geleken.

Was dit dan wat ik ervan had verwacht?

Had ik het idee geromantiseerd met de vele duizenden Pinterest plaatjes?

Was mijn leven inmiddels zoveel verandert dat minimalisme vanzelfsprekend was geworden?

Kan volmondig ja zeggen. Op alle drie de vragen.

Had ik dit ervan verwacht? Ja, gevoelsmatig helemaal. De vrijheid en tijd wat overblijft is precies wat ik hoopte te krijgen.

Had ik het geromantiseerd? Ja absoluut en soms nog. Ik ben een visueel ingesteld persoon. Plaatjes doen veel met mijn brein. Mooie huizen met gigantisch veel ruimte of juist leven in een kleine camper zonder troep en dan midden in de natuur.

Mooi natuurlijk, maar voor de meesten van ons niet haalbaar en zeer zeker ook niet nodig om minimalistisch te kunnen leven.

Is het leven al zoveel verandert voor mij dat ik het niet eens meer in de gaten heb?

Ja ook.

Nieuwe handelingen worden uiteindelijk ook gewoontes en dan denk je er ook een stuk minder over na.

Wanneer de routines er al zijn, de grootste triggers de deur uit zijn gewerkt en de focus op vooruitgang ligt. Het valt nog wel op, zoals dat nu ook gebeurde.

Kan ook zijn dat er ineens een aanval van claustrofobie voorbij komt in een ander (pak)huis.

En nee, na al die jaren woon ik nog steeds niet in een leeg huis met een echo die je in Keulen hoort donderen. Maar als dat wel zo was, zou ik het waarschijnlijk niet eens erg vinden.

Ik woon nu al zestien jaar redelijk goedkoop in een gehuurde twee verdiepingsappartement van circa negentig vierkante meter. Benedenverdieping heeft twee kleine kasten, waarvan eentje met twee lege lades en een inloopkast onder de trap die als voorraadkast, opbergkast en de kast is voor onze creatieve rotzooi. Acht keukenkastjes die zo leeg zijn dat je mooie stukken van de planken kan zien.

Alles heeft een vaste plek.

Bovenverdieping heeft twee kledingkasten voor mijn nog altijd thuiswonende volwassen heren, een kleine half lege inloopkast voor mijn eigen minimale hoeveelheid kleding en een mandje met verzorgingsproducten voor drie personen in een ruime douche.

Verderop in een klein kamertje zonder raam staan twee dozen met wat spullen en een paar zakken met kleding die ik weg ga geven. Naast drie tweepersoonsbedden, een wasmachine, eethoek, kleine bankstel, paar planten, hoekje met wat sentimentele prullaria en een koelkast, is dat het hele interieur. De heren hebben samen zoveel spul, dat het vermoedelijk in twee dozen zou passen.  

Dat is het.

O ja, bijna vergeten.

Er is nog een vervelende kater hier met zijn eigen poepbak. Die zit nu met het mooie weer graag op de grote ronde rotan stoel tussen de kruidenplantjes op het balkon.

Het feit dat deze informatie binnen vijf minuten getypt kon worden en ik dus vrijwel precies weet wat er in mijn woning huist, zegt denk ik al genoeg. Het bewijs dat spullen zich in je hoofd gaan nestelen.

Minder spullen is daarom letterlijk en figuurlijk meer ruimte. Teveel spullen is niet te onthouden en moeilijk te onderhouden. Naast rommel en verspilde tijd, geeft het daarom ook veel onnodige onrust in je hoofd. 

Vandaag sprak mijn tante wederom over zijn kleding en dat er meer spullen in huis zijn die ze weg wil doen.

Het wekelijkse ouderwetse bezoekje met gebakje bij haar is gezellig.

Na de dood van mijn oom lijkt het alsof wij nu dichter naar elkaar toe groeien. Als twee oude vriendinnen van tachtig en vijftig jaar oud.

Het leven kan soms een vreemde wending nemen.

Ze is druk bezig met het uitzoeken van zijn kleding. Een pittig klein vrouwtje dat er geen gras over laat groeien. Ondanks dat ze nu behoorlijk mager is blijft ze beresterk. Dit zit overduidelijk in haar Friese karakter en ze begrijpt niet dat sommigen van haar bekenden dat nooit hebben gedaan.

Dat mensen alles van hun overleden partner na jaren nog steeds in huis hebben.

Toch zie ik dat het haar ergens ook zwaar valt, het verlies is nog maar kort geleden, maar dat komt misschien ook omdat ze het gevoel heeft dat ze zijn spullen moet houden omdat het volgens de wereld zo hoort. Dat ze anders een slecht mens zou zijn. Ook al zou ze dat zelf nooit zo verwoorden.

Gek is dat niet.

Datzelfde gevoel herken ik ook.

Want als ik over mijn keuzes vertel of het valt iemand op, voel ik telkens de neiging om mijzelf te verantwoorden.

Ook als er geen woord over gezegd word.

Wanneer een huis overvol aan spullen ten ondergaat, is het haast een prestatie in de ogen van de maatschappij. Die zit er goed bij, die heeft wat. Maar wanneer je zo niet wil leven, dan moet er wel iets vreselijks aan de hand zijn. Iets in die richting.

Maar zou je nou naar Afrika gaan en daar met een volle beurs in een leeg hutje gaan wonen, dan is er alle begrip.

Dan is het cultuur.

Zelfs interessant.

Net als de matrassen op de grond in Japan. Heel normaal toch?

Wil ik ook. Dag bed.

Waar dacht je aan?

Ik zei haar dat we met zijn allen te vaak te veel waarde toekennen aan spullen. Vooral als het om kostbare herinneringen gaat.

Toch is het echt prima om wel een paar stukken te houden die veel voor je betekenen.

Het heeft alleen geen enkele zin om een kledingkast die uitpuilt van de kleding in dezelfde staat te houden. Mijn oom kan de kleding immers toch niet meer dragen.

Ze slikte en knikte.

Blij dat iemand haar begreep.

Ik heb ook nog een paar kleine dingetjes van mijn oma in huis. Dat is moeilijk. Ze zijn er niet voor mij om eerlijk te zijn.

Maar dat gevoel.

Het gevoel dat je een persoon bij de afvalbak zet wanneer je de spullen niet bewaart is echt. Zoiets pak je niet in een dag aan.

Ze gaf mij wat blouses mee die nog in de verpakking zaten.

‘Wilde hij dit niet hebben?’, vroeg ik mij oprecht nieuwsgierig af.

‘Jawel’, zei ze alsof er niks raars aan de hand was, ‘maar hij wachtte eerst tot het oude versleten was voordat hij de nieuwe uit de verpakking haalde.’

Hoewel ik deze ouderwetse zuinigheid oprecht kan waarderen, zeker in de huidige tijd, vroeg ik mij ook af nadat ik tien nieuwe verpakkingen in de tas zag verdwijnen, wat het nut was geweest om zoveel aan te schaffen.

Toen zag ik de gele stickers.

Aanbiedingen.

Als professionele koopjesjager, met een grote neus voor kortingen, ken ik deze valkuil maar al te goed.

Helaas.

Het heeft even geduurd voordat ik zelf ‘gevoelsmatig’ begreep, dat dingen kopen, enkel omdat ze afgeprijsd zijn en die je anders niet zou kopen, je geen geld bespaart.

Integendeel.

Je bespaart nada, niks!

Je bespaart ook niks als je aanbiedingen koopt die jaren in je kast in een verpakking blijven liggen. Letterlijk weggegooid geld.

Wie de overhemden nu cadeau krijgen, die besparen daadwerkelijk geld. Maar dat was vast niet de gedachte erachter toen mijn tante dit allemaal aanschafte.

De bedoeling was echter goed.

In het minimalisme mag je dit koopgedrag gelukkig loslaten.  

Alleen aanbiedingen die je daadwerkelijk nodig hebt, dus dagelijks of wekelijks gebruikt, zijn goed genoeg om je slag te slaan en een plaats te geven in een kast.

Budgetteren, consuminderen en een goede voorraad opbouwen zijn wat mij betreft een belangrijk onderdeel van minimalisme.

En dat kost tijd. Het kost tijd om het allemaal onder de knie te krijgen en je leven zoveel mogelijk uit te balanceren. Het kost tijd omdat het een persoonlijke reis is.

En het gaat ook om de reis. De reis is leerzaam en leuk. Je groeit. Ik groei. Langzaam. Stap voor stap bewust kiezen. Deze twee speciale momenten waren ook nodig om mij weer bij de les te krijgen.

Wat had ik allemaal gedaan? Wat had ik allemaal geleerd? Waarom deel ik het zo graag met anderen?

Minimalisme is vaker een kwestie van teveel emotionele bagage dan werkelijk een probleem van teveel spullen.

Een proces dat meer weg heeft van een ui pellen. Laagje voor laagje, hier en daar een traan of frustratie, een laagje wat blijft plakken en dan weer teveel laagjes in een keer.

Maar uiteindelijk een smakelijk en rijk ingrediënt in de meeste gerechten.

En tot dat moment komt zijn de dramatische uien prachtige goedkope decoratie in mijn keuken, ieder wachtend op hun eigen avontuur waarbij besloten wordt een minimalist te worden.

Spreuken 17:17 Een vriend blijft altijd een vriend, in goede en slechte tijden. Een broer staat voor je klaar in tijd van nood.